วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร (Silpakorn University Journal), Vol 36, No 1 (2559)

คำบอกจุดของเวลาในภาษาพม่า : การศึกษาเชิงวัฒนธรรมและโลกทัศน์

ราตรี แจ่มนิยม, วิภาวรรณ อยู่เย็น, พุทธชาติ โปธิบาล








Abstract


งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะทางความหมายของคำบอกจุดของเวลาในภาษาพม่า รวมทั้งวัฒนธรรมและโลกทัศน์ที่สะท้อนจากคำบอกจุดของเวลา โดยเก็บข้อมูลจากแหล่งข้อมูล 2 ประเภท (1) พจนานุกรมภาษาพม่า และหนังสือสำนวนพม่า (2) การสัมภาษณ์ผู้บอกภาษาชาวพม่า จำนวน 5 คน และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ทฤษฎีอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์ ผลการวิจัยพบว่า คำบอกจุดของเวลาในภาษาพม่าสามารถ จัดกลุ่มตามเกณฑ์ทางความหมายได้ 2 ประเภท คือ (1) คำบอกจุดของเวลาที่สื่อความหมายบอกจุดของเวลาภายใน 1 วัน และ (2) คำบอกจุดของเวลาที่สื่อความหมายบอกวัน เดือน ปี ลักษณะทางความหมายของคำบอก จุดของเวลาดังกล่าวนี้ยังสะท้อนวัฒนธรรมด้านต่าง ๆ ของชาวพม่า ได้แก่ ด้านการดำเนินชีวิตและการประกอบอาชีพ สะท้อนวิถีการดำเนินชีวิตแบบเกษตรกรรม วิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้าน และวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของพระสงฆ์ ด้านพระพุทธศาสนา สะท้อนวันสำคัญทางพุทธศาสนา ประเพณี พิธีกรรมในรอบปี และด้านความเชื่อต่าง ๆ เช่น ความเชื่อเรื่องผี วิญญาณ

นอกจากนี้ด้านโลกทัศน์ของชาวพม่า สะท้อนให้เห็นว่า เวลามีความสัมพันธ์กับธรรมชาติ คน และสัตว์ เวลามีลำดับแบบ อดีต ปัจจุบัน อนาคต เวลาภายใน 1 วันสามารถแบ่งออกได้เป็นส่วน ๆ และเวลาหมุนเวียนตลอดไปไม่หยุดนิ่ง

คำสำคัญ : คำบอกเวลา; คำบอกจุดของเวลาในภาษาพม่า; วัฒนธรรมและโลกทัศน์ของชาวพม่า

Full Text: PDF