วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร (Silpakorn University Journal), Vol 34, No 1 (2014)

เสียงและจังหวะ: กลวิธีทางวรรณศิลป์ในยวนพ่ายโคลงดั้น

ปัทมา ฑีฆประเสริฐกุล, ชลดา เรืองรักษ์ลิขิต






Abstract


บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีและผลจากการสร้างเสียงเสนาะและจังหวะของคำในยวนพ่ายโคลงดั้น ผลการศึกษาพบว่ากวีมีกลวิธีสร้างเสียงเสนาะตามข้อบังคับทางฉันทลักษณ์ ทั้งเรื่องสัมผัสนอกและการใช้คำเอกและคำโท ทำให้คำประพันธ์มีเสียงหลักที่ไพเราะ นอกจากนี้ยังเพิ่มความไพเราะด้วยการใช้สัมผัสในชนิดสัมผัสพยัญชนะอย่างหลากหลาย ส่วนจังหวะในยวนพ่ายโคลงดั้นเกิดจากการวางคำที่มีพยางค์สั้นยาว การซ้ำเสียง และการซ้ำคำ ทำให้เกิดจังหวะหนักเบา และเน้นย้ำทั้งเสียงและความหมายของคำและเนื้อความ เสียงและจังหวะจึงเป็นคุณลักษณะทางวรรณศิลป์ที่สำคัญประการหนึ่งในยวนพ่ายโคลงดั้นที่ช่วยสร้างความไพเราะให้บทประพันธ์ ช่วยสื่อความหมายให้ชัดเจน และเน้นย้ำสัมพันธภาพของวรรคหน้ากับวรรคหลัง และกับคำสร้อยในคำประพันธ์ประเภทโคลง

คำสำคัญ: 1. เสียง. 2. จังหวะ. 3.วรรณศิลป์. 4. ยวนพ่ายโคลงดั้น.

Full Text: PDF