วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร (Silpakorn University Journal), Vol 31, No 1 (2011)

การสร้างสรรค์นิทานคำกาพย์

ณัฐา ค้ำชู




Abstract


นิทานคำกาพย์มีบทบาทต่อสังคมไทยมาแต่โบราณ มีหลักฐานปรากฏชัดเจนในสมัยอยุธยาถึงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 6 ในฐานะวรรณกรรมลายลักษณ์ของชาวบ้านสำหรับใช้สวดหรืออ่านในที่ประชุมชน หรือในครัวเรือน ใช้เป็นแบบฝึกหัดอ่านหนังสือให้คล่องของกุลบุตร และใช้เป็นสื่อกลางในการสร้างอานิสงส์ผลบุญในทางพระพุทธศาสนา
กวีมีความสามารถอย่างยิ่งในการถ่ายทอดความรู้ความคิดที่เป็นประสบการณ์ส่วนตนและประสบการณ์ร่วมซึ่งหยั่งรากลึกมาจากการเคารพเชื่อมั่นและศรัทธาในพระพุทธศาสนา นำความรอบรู้ทางวรรณกรรม การใช้ถ้อยคำ ความจัดเจนในชีวิตและสัจธรรมของโลก รวมทั้งจินตนาการ มาสร้างสรรค์เนื้อหา แนวคิด และวรรณศิลป์ ทำให้นิทานคำกาพย์มีโครงเรื่อง ตัวละคร และแนวคิดที่มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกันอย่างมีเอกภาพ ตัวละครมีลักษณะทางกายภาพ พฤติกรรม และชะตากรรมที่พลิกผันตามโครงเรื่อง ซึ่งสะท้อนให้เห็นมุมมองของชีวิตภายใต้หลักไตรวัฏฏ์ ไตรลักษณ์ และไตรสิกขา ประกอบกับชั้นเชิงทางวรรณศิลป์ สื่อความหมายตรงตามเนื้อเรื่อง สื่ออารมณ์ความรู้สึก ความรู้และความคิดของกวี ทำให้ผู้อ่านสนุกสนานเพลิดเพลินและเกิดปัญญาจากการรับรู้ชะตากรรมของตัวละครเป็นอุทาหรณ์ก่อให้ตระหนักถึงความสำคัญของชีวิตและสรรพสิ่งอันอาจส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงตนเอง สังคม และโลกต่อไปได้ นิทานคำกาพย์จึงมีคุณค่าอย่างยิ่งแม้จะผ่านกาลเวลามาเนิ่นนาน

คำสำคัญ: 1. นิทานคำกาพย์.

Full Text: PDF