วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร (Silpakorn University Journal), Vol 30, No 2 (2010)

ยุทธศาสตร์การสร้างตัวแบบการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง

รวิวงศ์ ศรีทองรุ่ง




Abstract


การศึกษาเรื่อง “ยุทธศาสตร์การสร้างตัวแบบการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1.) เพื่อศึกษาการกำหนดยุทธศาสตร์และนโยบายการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยที่ส่งผลต่อการจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน 2.) เพื่อศึกษานโยบายและยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวซึ่งนำไปสู่การสร้างตัวแบบการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน 3.) เพื่อสร้างตัวแบบการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่างให้สามารถรองรับความเปลี่ยนแปลงของโลกไปสู่กระแสชุมชนภิวัตน์ วิธีการศึกษาเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้บริหารระดับสูง จำนวน 27 คน การสนทนากลุ่ม จำนวน 63 คน
ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1.) การวิเคราะห์เชิงเอกสารพบว่า การกำหนดนโยบายการท่องเที่ยวของประเทศไทยไม่สามารถนำไปสู่การปฏิบัติอย่างยั่งยืนอย่างมีประสิทธิภาพเนื่องจากภาครัฐยึดหลัก การรวมศูนย์อำนาจในการบังคับบัญชา การบริหารจัดการภาครัฐจึงเป็นจุดอ่อนในการพัฒนาการท่องเที่ยว ได้แก่ ขาดการวางแผน การใช้ทรัพยากรธรรมชาติ ขาดเอกภาพในการบูรณาการในการทำงานร่วมกัน ชุมชนขาดโอกาสในการมีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการการท่องเที่ยว 2.) ผลการสัมภาษณ์เชิงลึก พบว่า การกำหนดยุทธศาสตร์และนโยบายการท่องเที่ยวยังไม่ประสบผลสำเร็จในทางปฏิบัติอย่างยั่งยืน เนื่องจากอำนาจการตัดสินใจไม่ได้อยู่ที่ประชาชนเจ้าของแหล่งท่องเที่ยว ควรปรับแนวทางบริหารจัดการให้ชุมชนมีส่วนร่วมทุกขั้นตอน 3.) ผลการประชุมระดมความคิดเห็นภาคประชาชนและท้องถิ่น ในกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง เห็นว่า การจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ควรเป็นการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน โดยภาครัฐและภาคเอกชนสนับสนุนอย่างจริงจัง การวิจัยยังพบว่า หากมีการกำหนดเกณฑ์ตัวชี้วัดการท่องเที่ยวชุมชนที่ชัดเจน นำไปสู่การสร้างตัวแบบการท่องเที่ยวโดยชุมชนที่คำนึงถึงความสมดุลทางด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม และมีการกระจายผลประโยชน์อย่างเป็นธรรม

คำสำคัญ : 1. ยุทธศาสตร์. 2. ตัวแบบ. 3. การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน.

Full Text: PDF